استوما

در برخی بیماری‌ها مانند سرطان روده باید بخش آسیب دیده از روده جدا شده و برداشته شود. لذا در بعضی موارد برای دفع مدفوع، نیاز به ایجاد یک مسیر جایگزین به شکل یک سوراخ بر روی شکم بیمار خواهد بود. سوراخ ایجاد شده، استوما (Stoma) نامیده می‌شود. کولوستومی (Colostomy) یک روند جراحی است که طی آن کولون به دیواره شکم متصل می‌شود. در ایلئوستومی (Ileostomy) نیز قسمت باقیمانده تحتانی از روده کوچک (ایلئوم) به دیواره شکم متصل می‌گردد. استوما می‌تواند در مواردی مانند سرطان و یا آسیب‌های جدی روده، دائمی باشد و در مواردی که روده از عفونت، التهاب و یا زخم چاقو بهبود می‌یابد، موقتی باشد.
شرایطی که نیازمند جراحی کولوستومی یا ایلئوستومی است عبارتند از:

  • عفونت روده
  • التهاب روده
  • دیورتیکولیتیس (Diverticulitis)
  • بیماری کرون (Crohn’s Disease)
  • اولسراتیو کولیتیس (Ulcerative Colitis)
  • انسداد روده
  • سرطان روده
  • آدنوماتوز پولیپوزیس فامیلی (Familial Adenomatous Polyposis)
  • آسیب جدی به روده

جراحی

کولوستومی و ایلئوستومی از لحاظ روند جراحی مشابه یکدیگر هستند و شامل مراحل زیر می‌باشند:

  • به جز در موارد اورژانس باید قبل از عمل روده را با نوشیدن مایعات، مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک و تمیز کننده‌، روده راآماده نمود.
  • بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد.
  • جراح جهت ایجاد استوما نقاطی را بر روی شکم مشخص می‌کند. یک ناحیه معمول، قسمت پایین و راست شکم است.
  • شکم باز می‌شود.
  • ناحیه آسیب دیده از روده برداشته می‌شود. قسمت سالمِ روده از طریق برش‌های کوچکی بر روی شکم (استوما) خارج می‌شود.
  • بخش سالم روده به استوما دوخته می‌شود.
  • یک کیسه پلاستیکی برای جمع‌آوری مدفوع به استوما متصل می‌شود.
  • برش بزرگتر که بر روی شکم ایجاد شده است توسط بخیه بسته می‌شود.

نتایج بلند مدت

چنانچه استوما موقتی باشد، یک جراحی مجدد برای باز گرداندن روده به داخل شکم مورد نیاز است تا مدفوع به شکل معمول از طریق مقعد دفع شود. در صورتی که استوما دائمی باشد، طی سه هفته بعد از جراحی هنگامی که تورم کمتر شد، مورد بازبینی قرار می‌گیرد تا از قطر روده جهت دفع آسان اطمینان حاصل شود. در این شرایط مدفوع مایع و شُل خواهد بود و بیمار هیچگونه کنترل ارادی در خروج مدفوع نخواهد داشت. کیسه‌ها باید به طور منظم عوض شوند.