اصول مراقبت‌های پس از جراحی فیشر، هموروئید، فیستول و آبسه

پس از جراحی ناحیه مقعد معمولاً بیماران از ترس موقع اجابت مزاج رنج می‌برند. تمام سعی بیمار و پزشک در جهت کاهش درد و عوارض پس از جراحی و دستکاری‌های ناحیه مقعدی است که بخش عمده آن متوجه مراقبت‌های پس از جراحی توسط بیماران می‌باشد. لذا رعایت توصیه‌های پزشک ضروری خواهد بود.
درمان فیشر، هموروئید، فیستول و آبسه به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. بسته به نوع عمل جراحی و وسعت دستکاری، عوارض متفاوت است که معمولاً جراح آن‌ها را برای شما توضیح می‌دهد.

درد پس از عمل

درد موقع اجابت مزاج یکی از نگرانی‌های بیمار است. برای تسکین درد باید اصول زیر رعایت گردد.

  1. اجابت مزاج نرم و مرتب: اسهال و یبوست هر دو موجب فشار به ناحیه مقعد شده و باعث تشدید درد می‌شوند. بنابراین رعایت رژیم غذایی پُر فیبر (میوه‌جات فراوان و مصرف سبزیجات) توصیه می‌شود. لازم به ذکر است که پاسخ به مصرف فیبر به طور کامل، حدود 2-1 هفته زمان می‌برد.
  2. ترتیب منظم در دفع: حداقل روزی یک یا دو بار دفع در زمان مشخص طی شبانه‌روز (صبح‌ها پس از خواب و یا پس از صرف صبحانه) توصیه می‌شود. بیماران باید هر روز صبح پس از خواب، پس از صبحانه و یا پس از مصرف مقداری مایعات جهت اجابت مزاج به دستشویی بروند حتی اگر احساس دفع ندارند تا عادت به دفع در زمان مشخص طی روز را پیدا کنند.
  3. ضد دردهای موضعی: استفاده از پُمادها و ژل‌های حاوی بی‌حس کننده‌های موضعی از قبیل لیدوکائین و بوپیواکائین در ناحیه مقعد و یا حتی داخل و اطراف زخم حدود سه دقیقه قبل از دفع می‌تواند بسیار مؤثر باشد. توصیه می‌شود پس از دفع نرمال، شستشوی مقعد با آب گرم و پس از آن قرار گرفتن در لگن آب گرم به مدت 15-10 دقیقه (نیازی به استفاده از بتادین و …. نمی‌باشد) انجام شود؛ لگن آب گرم برای تسکین درد قابل تکرار می‌باشد. پس از لگن آب گرم، استفاده مجدد از پُماد بی‌حس کننده توصیه می‌شود.

پانسمان

استفاده از گاز تمیز (غیر استریل) برای مواردی که زخم باز در ناحیه مقعد وجود دارد، در موارد فیستول، زخم هموروئید و تخلیه آبسه، کمک کننده است.
گاز را نازک کرده و در حالت نشسته بر روی زمین، آن را با انگشت و به آرامی داخل زخم بگذارید. معمولاً پس از بلند شدن و بالا کشیدن لباس زیر، پانسمان سر جای خود باقی مانده و نیازی به فیکس کردن با چسب نمی‌باشد.
در مواردی که زخم به دنبال تخلیه آبسه و یا عمل فیستول ترشح دارد و ممکن است برای مدتی نیز باقی بماند، اکثر بیماران نگران این ترشحات می‌باشند و فکر می‌کنند که عفونت کرده است. توجه نمایید که زخم باز معمولاً ترشح دارد و اگر علایم درد، تورم و تب ندارید مشکل خاصی نمی‌باشد.

خونریزی

پس از عمل هموروئید ممکن است بیمار برای چند روز ترشحات خونابه‌ای داشته باشد. اگر خونریزی شدید باشد باید به پزشک و یا اورژانس اطلاع داده شود.
در مواردی که فیستول و یا آبسه عمل شده است معمولاً خونریزی شدید وجود ندارد اما خونابه همراه ترشحات زرد رنگ دیده می‌شود که با گذاشتن پانسمان همراه گاز (حتی‌الامکان داخل زخم)، ترشحات جذب گاز شده و به بهداشت ناحیه زخم و ترمیم آن کمک می‌کند.

رژیم غذایی

چه غذایی مصرف کنم؟ سؤالی است که همه بیماران می‌پرسند.
اصولاً منع غذایی وجود ندارد اما رژیم غذایی بیماران باید به گونه‌ای باشد که دچار اسهال و یبوست نشوند تا منجر به زور زدن و نهایتاً فشار به ناحیه مقعد نگردد. مصرف غذاهای حاوی فیبر و مایعات فراوان توصیه می‌شود. همچنین از مصرف غذاهای نفاخ، فلفل، سیر و پیاز خودداری شود.
تنها منع غذایی در موارد بیماری‌های زمینه‌ای از قبیل فشار خون، دیابت، ناراحتی‌های گوارشی و غیره می‌باشد.