اختلالات کف لگن

بیشتر افراد عادات دفع معمول و یکنواختی دارند اما در برخی افراد، فرآیند تخلیه مدفوع ممکن است دچار مشکل باشد. علائم اختلال کف لگن شامل یبوست و احساس عدم تخلیه کامل حین دفع مدفوع است. عدم تخلیه کامل می‌تواند باعث ایجاد نیاز برای تلاش چند باره جهت دفع مدفوع در فاصله زمانی کوتاهی شود. باقیمانده مدفوع ممکن است از رکتوم تراوش کرده و باعث تشخیص نادرست بی‌اختیاری دفع مدفوع شود (Bowel Incontinence).
فرآیند خروج مدفوع نیازمند فعالیت ماهیچه‌های مختلفی است. کف لگن شامل ماهیچه‌های متعددی می‌باشد که رکتوم را حمایت می‌کنند مانند ماهیچه هاموک (Hammok). فرآیند خروج مدفوع نیازمند فعالیت ماهیچه‌های مختلفی است. کف لگن شامل ماهیچه‌های متعددی می‌باشد که رکتوم را حمایت می‌کنند مانند ماهیچه هاموک (Hammok). وقتی فرد می‌خواهد دفع مدفوع را انجام دهد، ماهیچه‌های کف لگن باید به حالت استراحت رفته و از انقباض باز ایستند تا به رکتوم امکان تخلیه را دهند. در حالی که ماهیچه‌های کف لگن به حالت استراحت می‌روند، ماهیچه‌های شکم به طور فعال منقبض شده و با اعمال فشار به خروج مدفوع از رکتوم کمک می‌کنند. در بیمارانی که دچار اختلالات کف لگن هستند، ماهیچه‌ها به جای استراحت، حالت انقباض خود را حفظ می‌کنند. در این شرایط وقتی بیمار در حال دفع مدفوع است، این انقباضات باعث ایجاد یک دیواره ماهیچه‌ای غیر شکننده و مقاوم در برابر فشار اعمالی برای دفع مدفوع می‌شود.

تشخیص

تشخیص اختلالات کف لگن با بررسی دقیق علائم بیمار، سابقه مشکلات پزشکی و حوادث فیزیکی و روحی وی که می‌تواند در این مسأله دخیل باشد، شروع می‌شود. در ادامه، پزشک بیمار را معاینه کرده تا هر گونه مشکل فیزیکی وی را به دقت تشخیص دهد. پروکتوگرام (Proctogram) رادیوگرافی با ماده حاجب روش رایجی برای مشخص کردن اختلالات کف لگن می‌باشد. در این معاینه، یک مایع غلیظ حاجب به اشعه ایکس جهت تصویربرداری، تنقیه می‌شود. با بکارگیری تصویربرداری اشعه ایکس می‌توان حرکت ماهیچه‌های کف لگن و رکتوم را هنگام تلاش فرد برای تخلیه مایع تنقیه، ثبت نمود. در شرایط عادی، کف لگن در حالت استراحت به رکتوم اجازه می‌دهد که حرکت کرده و به مایع اجازه عبور ‌دهد. این معاینه نشان می‌دهد، در صورتی که ماهیچه‌های کف لگن به درستی به حالت استراحت نروند اجازه خروج مایع را نمی‌دهند.
همچنین پروکتوگرام در موارد پرولاپس رکتوم و رکتوسل (فتق رکتوم) نیز می‌تواند مفید باشد. بسیاری از خانم‌ها به عنوان رکتوسل شناخته می‌شوند. به طور معمول رکتوسل بر عبور مدفوع تأثیری نمی‌گذارد اما در برخی موارد، مدفوع در رکتوسل گیر افتاده و علائمی چون عدم تخلیه کامل مدفوع را به همراه دارد. پروکتوگرام می‌تواند با مشخص کردن گیر افتادن مایع در رکتوسل هنگام عبور مایع محلول از آن، به تشخیص بیماری کمک کند.

درمان

اختلالات کف لگن ناشی از عدم استراحت ماهیچه‌های این ناحیه می‌تواند با روش فیزیوتراپی به نام بیوفیدبک درمان گردد. با بکارگیری بیوفیدبک پزشک می‌تواند حس عدم تخلیه کامل رکتوم و کنترل عضلات کف لگن را بهبود بخشد. تکنیک‌های متعددی در بیوفیدبک مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی پزشکان به بیمار آموزش می‌دهند که چگونه یک بالون را در داخل رکتوم خود قرار دهند. در تکنیکی دیگر از یک پروب (Probe) در رکتوم یا واژن استفاده می‌شود و یا الکترودی بر روی سطح پوست در نزدیکی حفره رکتوم و بر روی شکم قرار می‌دهند. این ابزار می‌تواند ماهیچه منقبض شده و یا به حالت استراحت رفته را تشخیص داده و یک فیدبک بصری ایجاد کند. این فیدبک بصری به بیمار کمک می‌کند تا دریابد ماهیچه در حال حرکت است و بنابراین کنترل ماهیچه را با دقت بیشتری انجام دهد. %